Mobbing w pracy jest zjawiskiem coraz częstszym i dosięga wielu pracowników. Pomimo popularności tego zjawiska nękane osoby nie zawsze wiedzą, jak uchronić się przed atakami mobberów. Dowiedz się, czym objawia się mobbing oraz jak się przed nim bronić.

Czym jest mobbing?

Mobbing jest zespołem zachowań, które mają na celu obrażenie, upokorzenie, zastraszenie i obniżenie oceny wartości u osoby, która pada ofiarą nękania. Zachowania te charakteryzują się długotrwałym, uporczywym i systematycznym dręczeniem poszkodowanego – przybierają one postać głównie psychiczną – poprzez wyzwiska, upokarzające żarty, obelgi czy kłamstwa.

Mobbing w miejscu pracy

Mobbing jest stosunkowo częstym zjawiskiem w pracy i najczęściej ma miejsce na linii przełożony-pracownik (jest to tzw. mobbing pionowy) – zdarza się jednak coraz częściej, że mobberami stają się również współpracownicy pokrzywdzonej osoby (mobbing poziomy). Pracownicy, którzy padają ofiarą nękania, bardzo często nie potrafią wskazać konkretnego zachowania, które powoduje u nich zdenerwowanie. Pamiętaj jednak, że obiektywne wskazanie nękania przez członków zespołu jest pierwszym etapem w walce z mobbingiem.

Mobbing a kodeks pracy

Mobbing jest zjawiskiem, które opisane zostało w Kodeksie pracy. Zgodnie z artykułem 94 § 2 to wszelkie działania i zachowania, które dotyczą pracownika lub są skierowane przeciw niemu i polegają na systematycznym oraz długotrwałym nękaniu, lub zastraszaniu. Zachowania te wywołują zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, ośmieszają i izolują członka z zespołu pracowników. Kodeks pracy szczegółowo opisuje aspekty, które muszą być spełnione, aby określić je mianem mobbingu. Wśród nich wyróżnia się:

  • czynności polegające na nękaniu lub zastraszaniu,
  • działania, które są systematyczne i długotrwałe,
  • czynności i zachowania dotyczą pracownika lub są skierowane przeciw niemu,
  • celem negatywnego zachowania jest poniżenie lub ośmieszenie czy wyeliminowanie z zespołu,
  • efektem działań jest zaniżona ocena przydatności zawodowej, uczucie poniżenia, ośmieszenia czy odsunięcia z zespołu.
Zobacz też:  Zarządzaj czasem pracy efektywnie – poznaj 5 aplikacji, które Ci w tym pomogą

Co ważne – wszystkie wyżej wymienione czynności muszą zaistnieć łącznie. W przypadku, w którym brakuje któregokolwiek czynnika, pracownikowi nie przysługuje prawo do roszczeń na podstawie przepisów mówiących o mobbingu.

Przykłady mobbingu w pracy

Mobbing w miejscu pracy przejawia się na wiele sposobów. Najczęściej spotykanymi metodami są techniki, które uniemożliwiają swobodne i bezstresowe wykonywanie obowiązków w czasie pracy. Zachowania mobberów są bardzo zróżnicowane i przybierają różne formy. Wśród technik mobbingowych wyróżnia się, m.in.:

  • przerywanie wypowiedzi,
  • ustne groźby,
  • poniżające gesty i spojrzenia,
  • nieustanne krytykowanie,
  • unikanie rozmów przez przełożonego,
  • ignorowanie pracownika,
  • rozsiewanie plotek,
  • sugerowanie choroby psychicznej,
  • zmuszanie do wykonywania prac, które poniżają godność osobistą,
  • grożenie przemocą fizyczną,
  • działania o podłożu seksualnym.

Jak walczyć z mobbingiem?

Mobbing jest zjawiskiem, z którym ciężko walczyć – istnieją jednak pewne kroki, które wpływają na jego wyeliminowanie. W miarę możliwości osoba poszkodowana powinna unikać kontaktu sam na sam z mobberem oraz starać się udokumentować wszystkie niezgodne z prawem procedery. Dowodami na stosowanie mobbingu są, m.in.:

  • obrażające maile, sms-y, wiadomości,
  • nagrania z kamer,
  • zwolnienia lekarskie,
  • dokumentacja lekarska, która potwierdza pogorszenie się stanu zdrowia,
  • relacje świadków.

Osoby zatrudnione, które spotkały się z technikami mobbingowymi, mają prawo powoływać się na odpowiednie przepisy o ochronie dóbr osobistych. Pierwszym krokiem w walce z mobbingiem jest sformułowanie odpowiednich zarzutów oraz pisemnego powiadomienia przełożonego o wystąpieniu negatywnego procederu. W przypadku, w którym mobberem jest przełożony, osobie pokrzywdzonej przysługuje prawo do odszkodowania.